Ακρωνύμιο: BLUEQ
ID Προγράμματος: IPA-ADRION00447
Χρηματοδότηση: Το έργο αυτό χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Interreg IPA ADRION στο πλαίσιο των ταμείων Interreg (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και IPA III)
Διάρκεια: 09/2024 – 08/2027
Website του έργου: https://blueq.interreg-ipa-adrion.eu/
Περίληψη του έργου: Η Αδριατική και το Ιόνιο Πέλαγος φιλοξενούν εκτεταμένα λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως οικότοπος για διατήρηση σύμφωνα με την Οδηγία για τους Οικοτόπους (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ). Τα υποθαλάσσια αυτά λιβάδια επιτελούν σημαντικές οικολογικές λειτουργίες και παρέχουν πολύτιμες οικοσυστημικές υπηρεσίες, όπως η παροχή ενδιαιτημάτων για απειλούμενα ή προστατευόμενα είδη, η υποστήριξη της αλιείας και της βιοποικιλότητας καθώς και ενίσχυση της ικανότητας των παράκτιων κοινοτήτων να προσαρμόζονται στην κλιματική αλλαγή μέσω της προστασίας των ακτών, της ανθεκτικότητας σε φαινόμενα θαλάσσιων καταιγίδων και της αντιμετώπισης της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
Μία λιγότερο γνωστή αλλά ιδιαίτερα σημαντική οικοσυστημική υπηρεσία των λιβαδιών Ποσειδωνίας είναι η εξαιρετική τους ικανότητα δέσμευσης και αποθήκευσης του Μπλε Άνθρακα (Blue Carbon – BC), δηλαδή του άνθρακα που δεσμεύεται και αποθηκεύεται από θαλάσσιους οργανισμούς και οικοσυστήματα. Το εντυπωσιακό αυτό θαλάσσιο φυτό απορροφά περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από ό,τι μια αντίστοιχη έκταση του τροπικού δάσους του Αμαζονίου και το αποθηκεύει σε υποκείμενα οργανικά ιζήματα, γνωστά ως «matte», για χιλιάδες χρόνια. Ωστόσο, εκτιμάται ότι περίπου το 46% των υποθαλάσσιων λιβαδιών της Μεσογείου έχει υποστεί μείωση στην έκταση, την πυκνότητα ή/και την κάλυψή του ενώ το 20% έχει παρουσιάσει σοβαρή υποβάθμιση από τη δεκαετία του 1970, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης παράκτιας ανάπτυξης, της ρύπανσης και της κλιματικής αλλαγής.
Το έργο BLUEQ στοχεύει στην αντιμετώπιση των κρίσιμων αναγκών διατήρησης και διαχείρισης των λιβαδιών Posidonia oceanica στην περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου. Συγκεκριμένα, το BLUEQ θα αναπτύξει μια λύση βασισμένη σε Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS), η οποία θα επιτρέπει την αυτόματη μετατροπή της χωρικής έκτασης των λιβαδιών θαλάσσιων αγγειόσπερμων σε μονάδες άνθρακα και συναφή οικολογικά οφέλη, όπως η παροχή ενδιαιτημάτων. Η λύση BLUEQ θα προσαρμοστεί στις ανάγκες των φορέων λήψης αποφάσεων και θα συμβάλει στη διαμόρφωση ενός οδικού χάρτη για την ανάπτυξη μιας Στρατηγικής Μπλε Άνθρακα στην περιοχή ADRION.
Μέσω του Παρατηρητηρίου BLUEQ, το έργο θα ενισχύσει την κοινωνική ευαισθητοποίηση σχετικά με τον ρόλο των λιβαδιών θαλάσσιων αγγειόσπερμων στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και θα διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη διακρατική συνεργασία και συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων.
Το Ινστιτούτο Γεωενέργειας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΓ/ΙΤΕ) συμμετέχει στο έργο ως εξειδικευμένος εταίρος στον υπολογισμό των αποθεμάτων Μπλε Άνθρακα (Blue Carbon), στον προσδιορισμό των ρυθμών συσσώρευσής του, καθώς και στην αξιολόγηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών που επηρεάζουν την ικανότητα ενός οικοσυστήματος να δεσμεύει και να αποθηκεύει CO₂.
ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ: Εβίνα Γοντικάκη
ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
LP1: University of the Aegean (UoA) (Greece)
PP2: Public Institution Nature of Sibenik- Knin County (PI Nature) (Croatia)
PP3: University of Palermo (UNIPA) (Italy)
PP4: AULEDA - Local Economic Development Agency (AULEDA) (Albania)
PP5: Regional Education and Information Centre for Sustainable Development in SE Europe (REIC) (Bosnia and Herzegovina)
PP6: Institute of modern technologies Montenegro (IMTM) (Montenegro)
PP7: Foundation for research and technology Hellas (FORTH) (Greece)
ΕΤΑΙΡΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ
AP1: Privredna komora Crne Gore (linked to PP6)
AP2: Περιφέρεια Κρήτης (linked to PP7)
AP3: Comune di Favignana-Ente Gestore dell’Area Marina Protetta “Isole Egadi” (linked to PP3)
AP4: Istituto Superiore per la Protezione e la Ricerca Ambientale, ISPRA (linked to PP3)
Το έργο αυτό χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Interreg IPA ADRION στο πλαίσιο των ταμείων Interreg (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και IPA III)
